Bütçeyi en çok kira sarsıyor: İşte son rakamlar!

Kira zam oranının %32,24’e yükselmesiyle barınma krizi derinleşiyor. Büyük şehirlerde kiralar asgari ücreti aşarken, “gizli kira” olarak tanımlanan ulaşım maliyetleri de dar gelirlinin yükünü katlıyor. Megakent İstanbul’da kiralar uçmuş durumda

Haber: Sena Gargılı - Haziran 2026 dönemi için konut ve iş yerlerinde uygulanabilecek yasal tavan kira zam oranı %32,24 olarak açıklandı. Türkiye İstatistik Kurumu'nun (TÜİK) açıkladığı Mayıs ayı enflasyon verilerine göre şekillenen bu oran, kira sözleşmelerinde tavan sınırını temsil ediyor. Ev sahipleri, sözleşmesi bu ay yenilenen kiracılarına yasal olarak en fazla bu oranda artış yapabilecek. Açıklanan bu oranla birlikte örnek olarak 20 bin liralık kira bedeli, 26 bin 448 liraya; 30 bin liralık bir kira bedeli ise 39 bin 672 liraya yükselecek. Sözleşme bedeli yükseldikçe yapılacak zamlar da cep yakacak. 1 Temmuz 2024 tarihi itibarıyla konut kiralarında %25 sınırının sona ermesinin ardından, zam oranları tamamen TÜİK'in 12 aylık TÜFE ortalaması baz alınarak hesaplanmaya başladı. Zam oranının değişmesiyle ortaya çıkan bu durum en çok İstanbul, Ankara ve İzmir’de yaşayan emekli ile asgari ücretlileri zorluyor. Üç büyük şehirde ortalama barınma bedeli 35 bin 700 lira civarına yükseldi. İstanbul ise bu ortalamayı da aşarak 81 il içerisinde zirveye yerleşti. İstanbul’da ortalama kira bedeli 42 bin lirayı buldu.   Bu rakam mevcut 28 bin lira olan asgari ücretin 1,5 katı demek oluyor. Finansal planlamada kabul gören genel kural, barınma yani kira giderinin aylık toplam net gelirin %30'unu geçmemesi gerektiği olsa da Türkiye’de durum bir hayli farklı seyrediyor.   İstanbul'da kirada yaşamak, Anadolu'nun genelindeki düzen ile kıyaslandığında hem finansal hem de sosyal açıdan tamamen farklı bir yaşam dinamiği gerektiriyor. Metrekare maliyeti baz alındığında İstanbul'da ödediğiniz kira bedeline Anadolu'da genellikle 2-3 kat daha geniş, lüks veya yeni bir ev tutma şansı oldukça yükseldi. Taşınırken ödenen bir veya iki kiralık depozito ve emlakçı ücretleri, Anadolu'daki toplam taşınma bütçesinden daha fazla bir rakama denk geliyor. Üstelik bu rakamlara site aidatları da dahil değil. Bütün bunlara ayrılması gereken bütçeye faturalar ve diğer yaşam giderleri eklendiğinde İstanbul dar gelirli için yaşanmaz bir hal alıyor. İstanbullular bu sorunla baş etmeye çalışırken yeni bir kavram da ortaya çıktı: “Gizli Kira Masrafı”. Megakentin sakinleri ucuz ev bulmak için merkezden uzaklaştıkça, yol ve ulaşım masrafı doğrudan artacağı için aslında kira bedeli düşmemiş oluyor. Üstelik bu durum zaman ve enerji kaybı olarak kentte yaşayanlara geri dönüyor. İstanbullu, İstanbul'da kirayı sadece para olarak değil, hayatından eksilen serbest zamanla da ödemiş oluyor. DEPREME DAYANIKLI TUTMAK EV HAYAL OLDU İstanbul'da bütçeye uygun ev ararken, trafik haricinde en büyük stres kaynaklarından biri de "depreme dayanıklılık" ve "bina yaşı" oldu. Deprem uzmanlarının yaptığı ‘Beklenen İstanbul Depremi’ açıklamaları da kentte yaşayanları oldukça tedirgin ediyor. İki kıtayı birbirine bağlayan İstanbul’da Anadolu Yakası’nda depreme dayanıklı ilçeler; Beykoz, Çekmeköy, Şile, Ümraniye, Ataşehir ve Maltepe olarak açıklandı. Avrupa Yakası’nda ise Sarıyer, Başakşehir, Arnavutköy, Çatalca, Şişli ve Beşiktaş güvenli bölgeler arasında sayılıyor. Kadıköy genel olarak fay hattına yakınlığı nedeniyle riskli grupta anılsa da mahalle bazında bakıldığında Kozyatağı ve Göztepe'nin zemini, Fenerbahçe’den daha sağlam kabul ediliyor. Bu tespitler kira bedellerine de yansıdı. Kadıköy Göztepe’de yeni yapılan 3+1 bir evin kirası 110 bin liraya kadar yükseldi. Megakent sakinleri kira sorununa bir çözüm bulunmasını beklerken, bazı vatandaşlar %25 sınırının yeniden konmasını istiyor. Kent genelinde Toplu Konut İdaresi’nin (TOKİ) daha çok proje yapması gerektiğini de söyleyenlerin sayısı oldukça yükseldi. TOKİ’nin inşa edeceği yeni konutların şehir sınırları içerisindeki konut arzını artırarak fiyatları düşüreceği beklentisi yaygınlaştı.