Mavi gurur 100 yaşında

1 Temmuz Denizcilik ve Kabotaj Bayramı, Türkiye'nin denizlerdeki egemenliğinin simgesidir. 1926'da yürürlüğe giren Kabotaj Kanunu ile Türkiye limanları arasındaki deniz taşımacılığı ve liman hizmetleri yalnızca Türk bayraklı gemilere ve Türk vatandaşlarına bırakılarak denizlerde tam bağımsızlık sağlandı.

Haber: Sena Gargılı - Türkiye'nin denizlerindeki egemenliğini tescilleyen Kabotaj Kanunu'nun yürürlüğe girişinin 100. yıl dönümü, bugün yurt genelinde asırlık bir gurur ve büyük bir coşkuyla kutlanıyor. 1 Temmuz 1926'da yürürlüğe giren Kabotaj Kanunu, Osmanlı Dönemi'nde yabancı devletlere tanınan kapitülasyonları sona erdirmiş ve Türkiye limanları arasında yük ile yolcu taşıma hakkını yalnızca Türk gemilerine devrederek denizlerdeki tam bağımsızlığımızı tescilledi. KAPİTÜLASYON DENİZLERE UZANDI Kabotaj Kanunu’na giden süreç, Osmanlı Devleti’nin ekonomik bağımlılığından tam bağımsız Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluşuna uzanan tarihi bir mücadeleye dayanıyor. Denizlerimizdeki egemenliğin kazanıldığı bu tarihsel süreç Osmanlı Devleti döneminde yabancı devletlere tanınan ve “kapitülasyon” adı verilen ticari ayrıcalıkların, zamanla deniz ticaretini de kapsamasıyla başladı. YERLİ DENİZCİLİK DURMA NOKTASINA GELDİ Osmanlı limanları arasında yük ve yolcu taşıma hakkı (kabotaj hakkı) büyük oranda yabancı bandıralı gemilere ve yabancı şirketlere geçti. Osmanlı denizcileri ve yerli tüccarlar kendi karasularında ticaret yapamaz hale geldi. Bu durum, yerli denizciliğin gelişmesini tamamen engelledi. Ticaret yabancı sermayenin kontrolünde kaldı. LOZAN DÖNÜM NOKTASI OLDU Kurtuluş Savaşı’nın askeri zaferle sonuçlanmasının ardından, sıra ekonomik bağımsızlığı kazanmaya geldi. 24 Temmuz 1923’te imzalanan Lozan Barış Antlaşması, kabotaj hakkının kazanılmasında en kritik dönüm noktası oldu. Lozan’da kapitülasyonlar tüm sonuçlarıyla birlikte kaldırıldı. Antlaşma hükümleri uyarınca, Türkiye’nin kendi karasularında kabotaj hakkını uygulama yetkisi uluslararası alanda kabul edildi. Ancak yabancı şirketlerin mevcut faaliyetlerini tasfiye etmesi için 3 yıllık bir geçiş süreci öngörüldü. TARİHİ ADIMI TBMM ATTI 3 yıllık hazırlık ve tasfiye sürecinin ardından, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) tarihi adımı attı. 19 Nisan 1926 tarihinde 815 sayılı "Türkiye Sahillerinde Navigasyon ve Limanlarla Karasuları Dahilinde İcra-i San'at ve Ticaret Hakkında Kanun" (Kabotaj Kanunu) kabul edildi. Kanun, 1 Temmuz 1926 tarihinde resmen yürürlüğe girdi. MAVİ VATAN GERİ ALINDI Kanunun yürürlüğe girmesiyle birlikte, Türkiye kıyılarında ve limanlarında; yük ve yolcu taşımak, kılavuzluk ve römorkaj hizmetlerini yürütmek yalnızca Türk bayraklı gemilere ve Türk vatandaşlarına hasredildi. Denizcilik, dalgıçlık, tayfalık ve liman işçiliği gibi denizcilikle ilgili tüm mesleklerin yalnızca Türk vatandaşları tarafından yapılması zorunlu kılındı. Bu kanun, sadece ekonomik bir kazanç değil, aynı zamanda bugün "Mavi Vatan" olarak adlandırdığımız deniz sınırlarımızdaki askeri ve siyasi egemenliğimizin de hukuki temel taşı oldu. AKDENİZDE 100. YIL COŞKUSU Antalya'daki 100. Yıl kutlamaları Cumhuriyet Meydanı'ndaki resmî törenin ardından tarihi Kaleiçi Yat Limanı'na taşındı; Akdeniz suları görkemli bir deniz korteji ile renklendi. Akşamüstü başlayıp gün batımına kadar sürecek olan kutlama programı, denizcilik geleneklerini eğlenceyle buluşturacak.